Anasayfa > Sosyolojide Yöntem ve Araştırma Teknikleri > Sosyolojide Yöntem ve Araştırma Teknikleri

Sosyolojide Yöntem ve Araştırma Teknikleri

26 Nisan 2010

Sosyolojide Yöntem ve Araştırma Teknikleri

 

Bilimin birbirini izleyen üç amacı vardır. Bunlar, konusuna giren olguları tanımlamak, olgular arasında nedensellik ilişkileri kurmak, bu ilişkileri genelleyip yasalar biçimine dönüştürmektir.

 

Bilimsel bu amaçları gerçekleştirmek için bütün bilimlerde kullanılan üçlü bir sistematiğe sahiptir.

 

Soyutlama: Belirli koşullarda tekrarlanan temel unsurların ortaya konulmasıdır.

 

Somutlama: Ele alınan konunun öğeleri arasındaki ilişkiyi ayrıntılı olarak incelemektir.

 

Gerçekleme: Somutlananın sonuçlarının somut verilerle karşılaştırılmasıdır.

 

1.Bilimsel Yöntemin İlkeleri

 

a) Nesnellik (objektiflik): Her hangi bir araştırmada araştırmacı ele aldığı incelediği konuda olanı görmeye çalışmalıdır. O konuda olması gerekene ait değer yargılarını, beğenilerini işin içine katmaması gerekir Diğer bir ifadeyle araştırmacı, araştırmada beğensin veya beğenmesin gördüğünü ortaya koymalıdır. Olgu neyse onu saptamalıdır. Ör: Kırsal kesimin yapısal özellikleri.

 

b) Doğruluk: Araştırmada doğruluk, verilerin, genellemelerin, önerilerin test edilmiş olgulara, ispatlara dayalı olması, gerçekleri yansıtmasıdır.

 

c) Tekrar: Aynı konuda, aynı örnekler üzerinde, aynı metod ve tekniklerle, belirli bir zaman süresi içinde benzer bulgular elde edilmelidir.

 

d) Basitlik ve Açıklık: Basitlik ve açıklığın temelinde, kavramların açıklanmış olması, kavramların diğer kavramlardan farklı yönlerinin ortaya konulması vardır.

e) Sınırlılık: İncelenen konunun başka olaylardan onu ayırt eden özelliklerinin ortaya konmasıdır.

 

2. Bilimlerin Kullandığı Yöntemler:

 

a) Tümevarım(endüksiyon): Tek tek olaylardan hareketle genel ilkelere ulaşma metoduna tümevarım denir. Örneklem alma, araştırmanın konusunu oluşturan bütünün tüm özelliklerini yansıtan bir bölümün seçilmesidir.

 

b) Tümdengelim (dedüksiyon): Genel ifadelerden özel ifade çıkarma metoduna tümdengelim denir. Bütün işin doğru olan karar veya ilke, o grubun sınırları içinde kalan bir parça için de doğrudur.

 

c) Birleştirici Metot: Birleştirici metot, bilgilerin sınıflandırılmasına ve sistemleştirilmesine hizmet eder. Sınıflandırma ve sistemleştirmenin amacı bilgiler arasındaki bağlantıyı kurmaktır.

 

3. Sosyolojide Veri Toplama Teknikleri

 

Araştırma teknikleri, belli bir amaca ulaşmak için düşünülmüş bir araştırma planında bilgi elde etmeye yarayan araçlardır.

 

a) Gözlem: Bir ya da birden fazla kişinin, gerçek hayat içinde meydana gelen sosyal olayları bir plan dahilinde izlemeleri ve kaydetmeleri şeklinde gerçekleşir. Katılımlı ve katılımsız gözlem olarak ikiye ayrılır.

 

Katılımlı gözlemde araştırmacı sosyal ortama katılır ve o ortamın bir üyesi olarak gözlemlerini yürütür.

 

Katılımsız gözlemde ise araştırmacı, dışarıdan, bir yabancı gibi incelemelerini sürdürür.

 

b) Görüşme: Araştırmacının, inceleme konusunun amacına uygun olarak ilgili insanlarla karşılıklı görüşmesidir. Sosyolojide, toplumsal olaylar üzerinde karşılıklı soru-cevap şeklinde konuşmadır.

 

c) Anket: Belli bir konu hakkında belli kişilerin, grup veya topluluğun duygu ve düşüncelerini belirlemek için hazırlanmış soru formlarına anket denir. Hazırlanan anketler kişilere doğrudan uygulanır. Verdikleri cevap doğrudan değerlendirilip, yorumlanır ve gerekli sonuçlar çıkarılır.

 

d) Monografi: İncelemeye tabii tutulan sosyal gerçekliğin öncelikle sınırları belirlenir. Sınırları belirlenmiş bu gerçeklik üzerinde derinlemesine incelemeler yapılır.(Le Play)

 

e) Tarihi İnceleme: Geçmiş zaman içinde meydana gelmiş olan olay ve olguların araştırılmasında veya bir problemin geçmişle olan ilişkisi yönünden incelenmesinde kullanılan tekniğe tarihi inceleme denir.

f-Sosyometri: Küçük gruplarda grup üyeleri arasında sosyal ilişkilerdeki yakınlaşma ve uzaklaşma derecelerini (sevgi, arkadaşlık, dostluk, düşmanlık vb.) ölçen tekniğe sosyometri denir.

 

g-İstatistik: Sayılarla ifade edilebilen verilerin elde edilmesinde, sınıflandırılmasında ve yorumlandırılmasında kullanılan araştırma tekniğine istatistik denir.

About these ads
Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

Diğer 31 takipçiye katılın